กอดแม่

ลูกเอยลูกรัก                          เจ้าจักร้องไห้

โอ้เจ้าดวงใจ                                      ขยับใกล้แม่มา

ลูกเอยลูกรัก                                      จงพักกายา

ซบหัวบนบ่า                                      หลับตาเปิดใจ

 

แม่นี้โชคดี                                                       มีเจ้าข้างกาย

แต่เล็กจนใหญ่                                   รักใคร่เกลียวกลม

ยามเล็กแม่รัก                                    แม้จักดื้อซน

อาบน้ำเช็ดก้น                                   แม่เต็มใจทำ

 

วันนี้แม่แก่                                                       โรครุมเหลือแก้

ทุกข์เฒ่าเห็นแท้                                 กายแม่เหลือทน

แต่ใจแม่สุข                                        ทุกคราวเจ้าปลุก

แม่จ๋ากินข้าว”                                  สุขนั้นปรี่ล้น

 

เจ้าคือความสุข                                  กลางทุกข์ท่วมท้น

เจ้าคือความรัก                                   ดวงกมล

แม่ขอความรัก                                   ความสุขเหลือล้น

จงมีแก่คน–                                        ดีของแม่เทอญ

 

คนดีจงฟัง                                                       เกิดดับยังคง

กายเกิดเสื่อมดับ                                            ทุกข์เกิดเสื่อมดับ

สุขเกิดเสื่อมดับ                                  สัจจะดำรง

เจ้าอย่าประมาท                                 สามารถครองคง

กายจิตจำนง                                      ตรงตามครรลอง

 

แม้แม่ลาลับ                                       ดับสิ้นกายา

ลูกจำวาจา                                                            นำตัวครองตน

คำแม่โอบกอด                                   รอดรับดวงกมล

เหมือนแม่แย้มยล                                           กอดเจ้าไว้เอย

Bio: เป็นลูกคนเล็กของครอบครัว โตและเรียนจนจบชั้นมัธยมที่จังหวัดเพชรบูรณ์ เรียนชั้นอุดมศึกษาที่จังหวัดพิษณุโลกและอุตรดิตถ์ หลังเรียนจบปริญญาตรีเดินทางมาทำงานที่จังหวัดตากจนถึงปัจจุบัน ระหว่างทำงานก็เรียนหนังสือไปด้วย ปัจจุบันพยายามเรียนรู้และค้นหาความหมายของชีวิตจากการดำเนินชีวิตในทุกๆวัน และมีความตั้งใจจะถ่ายทอดสิ่งที่ได้เรียนรู้ให้เกิดเป็นประโยชน์กับโลกนี้ต่อไป เป้าหมายในอนาคตคือการเรียนหนังสือให้จบ ทำงาน ใช้ชีวิต เรียนรู้และค้นพบความหมายของชีวิตจากการใช้ชีวิตในทุกๆวัน
เมื่อเรื่องร้าย ย่างกราย ในชีวิต             จะเพียรพิศ มองแง่ดี ง่ายที่ไหน

บ้างจึงเลือก กดเรื่องร้าย ทำลืมไป         คิดและพูด ดีเข้าไว้ ให้ใจพอง

แต่คนที่ มีสุขจริง เก่งยิ่งกว่า              คือคนกล้า สู้ความจริง สิ่งทั้งผอง

แล้วเลือกหยิบ ส่วนที่ดี มาตรึกตรอง      สร้างมุมมอง ที่สุขได้ ในทุกวัน

ในยามที่ คนอื่นเห็น เป็นจุดจบ           เขาเลือกมอง ช่วงพานพบ ประสบสันต์

ยามคนอื่น นึกเสียดาย อาลัยกัน           เขาไม่หวั่น ที่ผ่านมา น่าพอใจ

ในยามที่ คนอื่นเห็น เพียงความเศร้า      เขาเห็นเงา แห่งความงาม และความหมาย

ของสิ่งที่ เกิดขึ้นมา และเป็นไป           แล้วแต่ใคร มองให้สุข หรือทุกข์เอง

Bio: เดิมเป็นแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว และสนใจการดูแลผู้ป่วยประคับประคองตั้งแต่เป็นนิสิตแพทย์ จึงได้ไปเรียนต่อเฉพาะทางด้านการดูแลผู้ป่วยประคับประคองที่ประเทศแคนาดา ปัจจุบันทำงานเป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลผู้ป่วยประคับประคอง อยู่ในทีมศูนย์ชีวาภิบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ มาประมาณ 6 ปี

ทุกชีวิตขึ้นตรงกับเวลา

เวลาไม่เคยคอยใคร

ทบทวนเรื่องค้างคาใจ

ปล่อยวางเรื่องหนักใจ

ทำพื้นที่ใจให้โล่ง สบาย

รองรับเรื่องราวใหญ่ๆที่จะเข้ามา   ”

Bio: พยาบาลประจำศูนย์ Palliative care ทำงานเพียง 1 คน ทำงานหนัก ดูแลผู้ป่วยและครอบครัวตั้งแต่รับปรึกษาจนกระทั่งเสียชีวิตมาเป็นระยะเวลา 5 ปี ได้ดูแลผู้ป่วยระยะท้ายทุกโรคทุกวัย
งานทำให้เข้าใจชีวิต เพราะชีวิตก็เป็นดังเช่นงานที่ผ่านมาให้ดูแล
มีความยินดีที่จะไปญี่ปุ่น ถ้าได้รับเลือก

เมื่อโรคภัย กลุ้มรุมกาย ให้เสื่อมทรุด

เปรียบประดุจ เมฆฝนซ้ำ กระหน่ำไหว

พายุพัด ความหม่นมืด สู่ดวงใจ

หาคว้าไขว่ หาหลักยึด ฮึดสุดแรง

 

ขอเพียงใคร ค้นคว้า หาทางช่วย

แก่ผู้ป่วย หมองหม่นใจ ให้ได้แสง

ยื่นกำลัง ประคองคน ที่สิ้นแรง

ให้ใจแจ้ง รู้สว่าง อยู่ทางใด

 

สองมือกอด ประคองไว้ ด้วยใจรัก

แม้หน่วงหนัก เมตตามั่น ไม่หวั่นไหว

บรรเทาปวด ปลดเปลื้องทุกข์ ให้สุขสบาย

ตามเป้าหมาย กายใจ จิตวิญญาณ

 

ช่วยให้คิด อย่างรู้ชัด ตระหนักรอบ

สิ่งใดชอบ หลากทางเลือก สอดประสาน

สุขภาวะ คงไว้ ให้ยืนนาน

เมื่อถึงกาล ยอมรับได้ ไม่ดิ้นรน

 

แม้วาระ พรากกายไป ใจไร้ทุกข์

สงบสุข สติชัด ไร้สับสน

สมศักดิ์ศรี คืนคุณค่า ความเป็นคน

เปิดฟ้าหม่น สว่างแจ้ง สู่แดนดี

 

ผู้ดูแล เรียนรู้งาน  ผ่านการให้

ประจักษ์ใน ความตาย ไม่หน่ายหนี

สัจธรรม ความสุขทุกข์ แห่งชีวี

หล่อความดี ภายใน ให้เติบโต

Bio: พญ.ชุษณา ข่ายม่าน จบการศึกษาคณะแพทย์ศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้เชี่ยวชาญสาขากุมารเวชศาสตร์ อนุสาขาโลหิตวิทยาและมะเร็งเด็ก เมื่อจบการศึกษาเฉพาะทาง ได้เข้าทำงานดูแลผู้ป่วยประคับประคอง โดยเน้นในกลุ่มผู้ป่วยเด็ก ประจำศูนย์ชีวาภิบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เป็นแกนนำในทีม Child life เพื่อดูแลคุณภาพชีวิตเด็กป่วย ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก จนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต มีประสบการณ์การทำงานดูแลผู้ป่วยระยะท้ายทั้งกลุ่มเด็กและผู้ใหญ่

แม้ปลายทางคือความตายที่น่าหวาดกลัว แต่ความทุกข์ทรมานระหว่างทางน่ากลัวยิ่งกว่า

ภายใต้ความหวาดกลัวเหล่านั้น จะถูกปลดเปลื้อง  และบรรเทาความทุกข์ทรมานได้ด้วยความเข้าใจอย่างถ่องแท้โดยทีมสุขภาพ ที่จะดูแลประคับประคองทั้งทางกายและทางใจให้กับผู้ป่วยและครอบครัว การดูแลที่อ่อนโยน เป็นมิตร และสัมผัสแห่งรัก จะนำสู่การตอบสนองตามความต้องการสุดท้ายของผู้ป่วย  แม้สุดท้ายปลายคือความตายก็มิได้กลัว รอยยิ้มสุดท้ายเกิดขึ้นได้เสมอ สุขสุดท้ายที่ปลายทาง Palliative care

Bio: ปัจจุบันปฏิบัติงานพยาบาลวิชาชีพชำนาญการ หัวหน้าศูนย์ชีวรักษ์ โรงพยาบาลนครนายก ซึ่งให้บริการผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง สำเร็จการศึกษาพยาบาลศาสตร์บัณฑิต จากวิทยาลัยบรมราชชนนี สระบุรี ปี พ.ศ.2544 และประกาศนียบัตรการพยาบาลเฉพาะทางสาขาการพยาบาลผู้ป่วยแบบประคับประคอง จากคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ.2559

ครั้งหนึ่งของชีวิตมีความผูกพัน

ครึ่งชีวิตของกันและกันบนโลก

เกิดแก่เจ็บตาย ไปตาม ชะตาโชค

ไม่อาจห้าม ความจริง ของโลกได้

 

สัจธรรมบอก วันหนึ่ง ต้องลาจาก

เพื่อนชื่อ ความพลัดพราก มารอคอย

วันเวลา นับถอยหลัง ทีละน้อย

บีบหัวใจ คนคอย ดูแล

 

ได้เวลาคนรักห่างไกลสุดฟ้า

พรากหัวใจออกไปไกลสายตา

เศร้าโศกจากสูญเสียพลันขึ้นมา

ช่วงเวลาแห่งความทุกข์สุดบรรยาย

 

ความเศร้าโศกจากการสูญเสีย

ทำใจหมองอารมณ์เหงาไม่เป็นสุข

หากมีใครช่วยเยียวยาลดทุกข์

ช่วยญาติลุกเดินต่อไปอย่างมั่นคง

 

คือนักสังคมฯทีม palliative care

พร้อมร่วมแชร์ รับฟัง และจับมือ

หวังเพียงญาติ ก้าวข้ามผ่าน และฟื้นฟู

เสริมพลังเพื่อคนอยู่เดินต่อไป

Bio: ชื่อ กรศิริ พิกุลทอง อายุ 29 ปี ชื่อเล่น กิ๊บ จบการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และระดับปริญญาโท คณะแพทยศาสตร์ สาขาสุขภาพจิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ขณะนี้ทำงานตำแหน่งนักสังคมสงเคราะห์ ปฏิบัติงานอยู่ที่ศูนย์ชีวาภิบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ เป็นหน่วยงานที่รับปรึกษาเพื่อดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคองทั้งผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน ของโรงพยาบาล ทำงานร่วมกันเป็นทีมสหวิชาชีพได้แก่ แพทย์ พยาบาลและนักสังคมสงเคราะห์ โดยนักสังคมสงเคราะห์มีบทบาทในการประเมินทางสังคมของผู้ป่วยและครอบครัว เพื่อเตรียมความพร้อมและให้ความช่วยเหลือตามปัญหาทางสังคม ตลอดจนติดตามครอบครัวภายหลังการสูญเสีย เพื่อช่วยเยียวยาและฟื้นฟูให้ญาติผู้ดูแลสามารถกลับมาทำหน้าที่ได้ตามปกติ

แสนดีใจเจ้ามาเกิด เลิศหนักหนา สิ่งตามมาไม่ทันคิดจิตหม่นหมอง

หมอบอก…เจ้าลูกน้อยต้องคอยประคอง อาการน้องไม่ดี “แม่ทำใจ”

ช่างแสนเจ็บแสนปวดรวดร้าวจิต คอยพินิจมองลูกยาด้วยปราศัย

เฝ้าจ้องมองลูกน้อยสุดอาลัย หวังให้ใครมาช่วยเจ้าหายเจ็บที

ปี๊บ ปี๊บ ปี๊บ เสียงดังบีบหัวใจแม่ อาการแย่แค่ไหนไม่หน่ายหนี

แม่พันผูกห่วงใยเจ้าสุดชีวี ขอแม่นี้เจ็บแทนแสนทรมา

มือน้อยน้อยคอยไขว่คว้าหามือแม่ ยากจริงแท้ลูกยามารักษา

กุมมือลูกด้วยพันผูกลูกแก้วตา แม่ห่วงหาสุดอาลัยใจสุดตรม

อธิษฐานตั้งดวงจิตคิดแน่แน่ว ขอลูกแก้วแคล้วคลาดสมปรารถนา

อุปสรรคเภทภัยไร้โรคา ได้กลับมาเป็นแม่-ลูก กันอีกเทอญ

Bio: ปัจจุบันเป็นผู้ชำนาญการนักสังคมสงเคราะห์ ๖ ฝ่ายสวัสดิการสังคม ปฏิบัติงานที่ Cheewabhibaln Palliative Care Center โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เป็นอาจารย์พิเศษคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จบการศึกษาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ สาขาสุขภาพจิต คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปฏิบัติงานเฉพาะทางด้านการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายให้บริการและให้คำปรึกษาผู้ป่วยและครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบองค์รวม เป็นวิทยากรกระบวนการให้คำปรึกษาและการสื่อสารให้แก่สถาบันต่างๆ ผ่านฝึกอบรมและศึกษาดูงานด้าน Palliative Care Training for Chulalongkorn Hospice Team The QELCAc (Quality End of Life Care for All) Program ณ St. Christopher hospice กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ

ภาพปรากฏต่อหน้านำพาเศร้า                      หลายหลากเรื่องรุมเร้าเศร้าโศกศัล

มีให้เห็นชิดใกล้อยู่ทุกวัน                              อยากยื้อยุดความหวาดหวั่นส่งฝันไป

เห็นพ่อแม่ดูแลลูกผูกพันยิ่ง                          สัมผัสอิงรักอุราน้ำตาไหล

หวังเพียงลูกพ้นวิกฤตชีวิตไกล                     อนาคตสดใสไร้โรคา

เห็นลูกปรนนิบัติต่อพ่อกับแม่                        ป้อนข้าวน้ำยามแก่เฒ่าเฝ้ารักษา

ไม่ทอดทิ้งเมื่อเจ็บไข้วัยชรา                         ทุกอย่างมาให้ประจักษ์ปักฤดี

หมอปรึกษาดูอยู่ใกล้เข้าไปปลอบ                เติมเต็มความรับผิดชอบเกินหน้าที่

พร้อมส่งยิ้มพิมพ์ใจเอื้อไมตรี                        เพื่อผ่อนคลายทุกชีวีที่ทุกข์ทน

คำพูดอ่อนโยนละมุนอบอุ่นให้                      เราเจ็บได้แต่อย่าท้อต่อเหตุผล

มวลมนุษย์สูงสุดหรือปุถุชน                          หลีกไม่พ้นด้าวดิ้นสิ้นชีวา

คราบใดที่ยังมีลมหายใจ                              สู้ต่อไปด้วยฤทัยที่หรรษา

สัจธรรมแจ้งจิตคิดทุกครา                            สุขสดชื่นรื่นอุราถ้าทำใจ

Bio: ปัจจุบันเป็นผู้ชำนาญการนักสังคมสงเคราะห์ ๖ ฝ่ายสวัสดิการสังคม ปฏิบัติงานที่ Cheewabhibaln Palliative Care Center โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เป็นอาจารย์พิเศษคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จบการศึกษาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ สาขาสุขภาพจิต คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปฏิบัติงานเฉพาะทางด้านการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายให้บริการและให้คำปรึกษาผู้ป่วยและครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบองค์รวม เป็นวิทยากรกระบวนการให้คำปรึกษาและการสื่อสารให้แก่สถาบันต่างๆ ผ่านฝึกอบรมและศึกษาดูงานด้าน Palliative Care Training for Chulalongkorn Hospice Team The QELCAc (Quality End of Life Care for All) Program ณ St. Christopher hospice กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ

มือลูกไหวสะท้าน                      สั่นสะทก

มือแม่กุมศอก                             ร่ำไห้

ดวงจิตหวั่นวิตก                        ตัวแม่  นี้นา

อยากต่อชีวิตไว้                          ชีพเจ้ายาวนาน

 

ทรมานซึมโศกเศร้า                   หม่นหมอง

อัสสุชลรินเจิ่งนอง                     เอ่อล้น

กราบสิ่งศักดิ์สิทธิ์ปอง               ป้องปก  ลูกแฮ

รักแท้แม่ท้วมท้น                       แต่เจ้าจอมใจ

 

หากดวงตายอมสละได้              ยอมสละ

พลีชีพบ่ลดละ                            แลกเจ้า

ขอเพียงแค่เจ้าจะ                       ยังชีพ  อยู่แฮ

โศกว่าโศกรุมเร้า                        ปริ่มแปล้ตรมตรอม

 

หมอปรึกษาต่างพร้อม               เข้าปลอบ

เต็มเปี่ยมเกินรับผิดชอบ             ช่วยชี้

แนะทางสว่างมอบ                    มาสู่  ท่านแล

สัจธรรมนำหลีกลี้                      ส่งสร้างทางสวรรค์

 

ทุกชีวิตมีสิทธิ์ได้                       พานพบ

ด้วยไม่มีผู้ใดหลบ                      เลี่ยงได้

สูงสุดสู่สามัญจบ                       ชีพทั่ว  กันแล

เหลือแต่ดีชั่วไว้                          เร่งรู้พิจารณ์

Bio: ปัจจุบันเป็นผู้ชำนาญการนักสังคมสงเคราะห์ ๖ ฝ่ายสวัสดิการสังคม ปฏิบัติงานที่ Cheewabhibaln Palliative Care Center โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เป็นอาจารย์พิเศษคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จบการศึกษาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ สาขาสุขภาพจิต คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปฏิบัติงานเฉพาะทางด้านการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายให้บริการและให้คำปรึกษาผู้ป่วยและครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบองค์รวม เป็นวิทยากรกระบวนการให้คำปรึกษาและการสื่อสารให้แก่สถาบันต่างๆ ผ่านฝึกอบรมและศึกษาดูงานด้าน Palliative Care Training for Chulalongkorn Hospice Team The QELCAc (Quality End of Life Care for All) Program ณ St. Christopher hospice กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ

ดูแลกายและใจให้เป็นสุข         บรรเทาทุกข์คลายโศกให้จางหาย

มิใช่เร่งบั่นทอนชีวาวาย               อยู่สบายตายสงบสมศักดิ์ศรี

ผู้ป่วยมีสิทธิ์เลือกทางบั้นปลาย             ยึดเป้าหมายตามบริบทที่พึงมี

เราสามารถดูแลได้ทุกที่                         โดยมีทีมครอบครัวและเครือข่าย

คอยประสานอำนวยคอยช่วยเหลือ             คอยเอื้อเฟื้อเกื้อหนุนไม่ขาดหาย

คอยดูแลต่อเนื่องมิเสื่อมคลาย         ตามความหมายการดูแลประคับประคอง

ปัจจุบันคนยังเข้าไม่ถึง                                     ไม่คำนึงถึงจุดที่หมายปอง

จึงต้องสร้างความรู้เปิดมุมมอง                         เพื่อได้ลองรู้จักและปรับใจ

Bio: การศึกษาจบแพทยศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น วุฒิบัตรฯสาขาเวชศาสตร์ครอบครัว อนุมัติบัตรฯสาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงสาธารณสุข
การอบรมด้านการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย Basic certificate course palliative care for medicine ( BCCPM ) และ หลักสูตร Mid career ศูนย์การุณรักษ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
การทำงานปัจจุบันเป็นแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว กลุ่มงานเวชกรรมสังคม โรงพยาบาลร้อยเอ็ด ทำงาน Palliative care ( part time) รับผิดชอบดูแลผู้ป่วยในหอผู้ป่วยใน ตรวจผู้ป่วยนอก รับปรึกษาต่างแผนก ลงชุมชนและเยี่ยมบ้าน รวมถึงเป็นครูพี่เลี้ยงร่วมฝึกสอนพยาบาลและเภสัช จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น

Bereavement ใช่จบ เมื่อเธอจาก                          

ทุกข์พลัดพราก ระทม พลังหาย

แม้เวลา จะช่วย ให้ใจคลาย                                       

เดียวดายหาย เมื่อมีใคร สักคนเคียง

EMPOWER ช่วยเธอ ให้คลายทุกข์                       

ยืน เดิน ลุก Exercise กระฉับกระเฉง

Meaningful เร่งให้ค้น หาตนเอง                           

Peaceful เจ๋ง ช่วยให้ ใจผ่อนคลาย

Out going เที่ยวไป สุดปลายฟ้า                            

Working กล้า ออกนอกกรอบ ไม่หวั่นไหว

เพิ่มพลังใส่ Eating เอิบอิ่มกาย                               

Relaxคลาย ผ่อนทุกข์ ทุกคืนวัน

7 วิธี ช่วยเธอ ได้มองเห็น                                       

จดจำเป็น หนทาง สะสางเศร้า

ป-ราศทุกข์ ใช้ธรรมะ สุขยืนยาว                    

ช่วยเธอก้าว เดินต่อได้ ใจมั่นคง

Bio: I am a social worker at Cheewabhibaln Palliative Care Center, King Chulalongkorn Memorial Hospital, The Thai Red Cross Society. Thailand.

สักวาว่าไว้เรื่องชีวิต                        มีลิขิตเกิดเจ็บ…แก่ตายหนอ

             ขอไม่ทุกข์ทรมานกายใจพอ             ทุกคนรออยากให้ได้ตามจำนงค์

การวางแผนการดูแลไว้ล่วงหน้า       ส่งต่อมาบอกให้เห็นความประสงค์

             หากวันหนึ่งความไม่เที่ยงนำพาลง      สิทธิยังคงเพราะมีแผนดีเอย

Bio: งาน Palliative care ที่ดิฉันได้เข้ามาทำในช่วง 3 ปี เห็นว่ามีความสำคัญมากต่อการดูแลผู้ป่วย เป็นงานที่ซับซ้อน ไม่มีแบบเฉพาะตัว ต้องปรับให้เข้าถึงความต้องการของผู้ป่วยและญาติที่แตกต่างกันไป ด้วยความซับซ้อนของงาน ที่ต้องอาศัยองค์ความรู้ทั้งศาสตร์และศิลป์ ที่จะช่วยประคับประคองคนไข้ ครอบครัว เพื่อให้จากไปอย่างดีที่สุด

เมื่อคนไข้ บอกว่า “พอแค่นี้”                                  คิดว่ามี สิ่งใด ในความหมาย

เค้าไม่สู้ หรือไร จึงยอมตาย                                       ยอมแพ้พ่าย ท้อชีวี ไม่มีแรง

มองในมุม คนไข้ ได้หรือเปล่า                                อาจพ้นเศร้า ปลงใจ ใช่หนายแหน่ง

แค่อยากสู้ เพื่อสร้าง ความเปลี่ยนแปลง                 เป้าหมายแห่ง ความสงบ จบสบาย

ไม่ต้องการ เจ็บตัว มากกว่านี้                                 ขอเพียงมี คนเข้าใจ ในเป้าหมาย

ว่าเราสู้ แต่สู้เพื่อ สุขสบาย                                          แม้ไม่หาย จะขอสิทธิ ลิขิตเอง

Bio: จากประสบการณ์ส่วนตัวที่ดูแลผู้ป่วยระยะท้ายในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ซึ่งเป็นโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย ที่มีองค์ความรู้และมีเทคโนโลยีทางการแพทย์ระดับสูงในการรักษาผู้ป่วย ผู้ป่วยและครอบครัวที่มาเข้ารับการรักษาตัวมักจะมีความหวังต่อผลการรักษาอย่างมาก ทีมแพทย์ผู้ดูแล ซึ่งประกอบด้วยแพทย์เฉพาะทางในหลายแผนกมีความรู้และความชำนาญในการรักษาโรค

ในอุโมงค์โล่งร้างดูดำมิด

ที่ดวงจิตประทับอยู่ ณ แห่งหน

แต่ทันใดได้ยินเสียงสวดมนต์

บุญกุศลแผ่ซ่านทั้งร่างกาย

 

แสงสว่างพุทธาสกาววับ

เห็นพระสงฆ์ท่านรับของถวาย

สังฆทานจากร่างที่ปวงวาย

ข้าที่ตายนอนนิ่งอยู่บนเตียง

 

หมดสิ้นแล้ว กายเนื้อ ที่สูญดับ

วิญญาณลับ เลือนหาย ไร้สิ้นเสียง

ไม่มีใคร มองเห็น แม้ใกล้เคียง

ไม่มีใคร ได้เสียง มินำพา

 

หมดทุกข์โศก จากการ เป็นมนุษย์

สู่ภพภูมิ ที่สุด สรวงสุขขา

หรือจะลง อเวจี ร้อนกายา

สุดแต่ฟ้า กำหนด บุญบาปเรา

 

ได้แต่ปลงมองหล่อนแต่งหน้าศพ

คนตายหมด ชีวิต ช่างอับเฉา

นี่หรือร่าง หน้าเคยสวย แลยั่วเย้า

มิอาจหนี เมรุเผา มรณา…

Bio: ข้าพเจ้าชื่อ นางสาวกิทิมา คงขำ อายุ 30 ปี เรียนจบเกียรตินิยมอันดับสอง คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ ประวัติการทำงาน ปี 2555 : ปฏิบัติหน้าที่พนักงานทั่วไป บริษัทแมคโดนัล เมืองเรตัน รัฐนิวเม็กซิโก ประเทศสหรัฐอเมริกา ปี 2556 – 2557 : ปฏิบัติหน้าที่นักสังคมสงเคราะห์ ศูนย์การุณย์รักษ์ ดูแลผู้ป่วยระยะท้าย ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายทั้งโรงพยาบาลที่มีปัญหาด้านสังคม จิตใจและจิตวิญญาณ พร้อมทั้งปฏิบัติหน้าที่เป็น อาจารย์พิเศษบรรยายเรื่อง การดูแลผู้ป่วยระยะท้ายกับงานสังคมสงเคราะห์ รายวิชาดูงานและสัมมนา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย จังหวัดขอนแก่น ปี 2558 : ปฏิบัติหน้าที่นักสังคมสงเคราะห์ งานสังคมสงเคราะห์ ณ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปี 2559 : ปฏิบัติหน้าที่นักสังคมสงเคราะห์ เทศบาลเมืองกระบี่ และปี 2560 – ปัจจุบัน : ปฏิบัติหน้าที่นักสังคมสงเคราะห์ ศูนย์คุ้มครองคนไร้ที่พึ่งจังหวัดกระบี่ ซึ่งปัจจุบันได้ทำงานจิตอาสาในการแต่งหน้าศพและแสดงละครให้เด็กป่วยระยะสุดท้ายชม

Palliative care นั้นคือ สิ่งใดเล่า                       จักต้องเอา ทักษะใด มาช่วยได้

เขาเล่าว่า ไม่ต้อง ทำสิ่งใด                    เพราะอย่างไร ก็ต้องตาย ในเร็ววัน

อยากบอกกล่าว ให้รู้ว่า ไม่ใช่                          ที่เปลี่ยนไป คือเป้าหมาย ที่ใจฝัน

ทั้งร่างกาย จิตใจ จิตวิญญาณ                         ภพเปลี่ยนผ่าน สงบได้ดั่งใจปอง

Bio: จากประสบการณ์การทำงานของข้าพเจ้า 6 ปีในงาน Palliative care ต้องพบกับความเชื่อที่หลากหลายของบุคคลากรทางการแพทย์ อีกทั้งความเชื่อและประสบการณ์ในชีวิตจริงของผู้ป่วยและครอบครัวที่มีความแตกต่างกันค่อนข้างมาก ทำให้เกิดอุปสรรคต่อการทำงานค่อนข้างมากในระยะแรก ส่งผลต่อการทำงานของขาพเจ้าและทีมเป็นอย่างมาก งานนี้จึงเป็นโอกาสดีที่ข้าพเจ้าจะได้อธิบายงานที่ข้าพเจ้าทำให้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น

เอาทุกข์ออก เอาสุขให้ เอาใจว่าง                             เพื่อละวาง ออกจาริก สิกขาสาม

พุทธองค์ ทรงตรัสไว้ ให้เดินตาม                                              แด่นิยาม นิพพาน ผ่านชีพวาย

ชีวิตคน ค้นสุข ผูกสงสาร                                              สร้างวิหาร สนานฝัน สวรรค์หมาย

สรรให้ครบ จบแจ้ง แจงก่อนตาย                                              ความดีได้ ร่วมรู้ ทุกผู้นาม

อันดีแท้ คืออยู่ดี แลตายได้                                          สุขสุดท้าย ท้าทาย ใช่เกรงขาม

เห็นแหล่งฝึก ก่อนจากไป ให้นิยาม                                          องค์รวมงาม แลยากยิ่ง ฤา ยั่งยืน

หากลองคิด พิจารณา ปัญญาช่วย                                เพียงภาพสวย ดีเล่า เราแค่ฝืน

กายภาพ ดูสงบ จบกลับคืน                                                       ต้องรื้อฟื้น ดวงจิตมั่น สัมฤทธิ์จึง

ประคับประคอง กายจิต สถิตคู่                                      เชื่อมความรู้ ความเข้าใจ ไปให้ถึง

คุณค่า ความรู้สึก สุดตราตรึง                                                    ได้ที่พึ่ง พึงตระหนัก หลักมิคลาย

Palliative care แนวคิด ดูแลร่วม                        แบบองค์รวม ร่วมผลิต บ่มีสาย

ท้ายของโรค ท้ายการแพทย์ ฤา ก่อนตาย                               ด้วยเป้าหมาย คุณภาพเพิ่ม เสริมวิชชา

ช่วยดูแล อาการ ทั้งกายจิต                                          กัลยาณมิตร สานฝัน ผันปัญหา

เป็นที่พึ่ง ร่วมทาง จนจากลา                                                    ด้วยเมตตา ญาติมิตร จริตปรุง

มรณะ สติค้ำ ช่วยกรำโศก                                            สร้างได้ดี หากรู้โรค ศรัทธาสูง

เป็นหนังสือ เผื่อใจ ผูกใจจูง                                                     กลางชนฝูง คนรัก หลักเลือนลาง

Living will เน้น view ของผู้ป่วย                     ที่ร่ำรวย แง่คิด list สะสาง

ได้รู้ซึ้ง พยากรณ์โรค โศกละวาง                                              ร่างเป็นกลาง ไม่เกิดกลัว ด้วยมัวใจ

อันความจริง การตาย โยกย้ายยัก                                อาจไม่มัก ไม่แม้น เหมือนดังหมาย

หากหน่วงเหนี่ยว คาดหวัง พังมลาย                                        พลันใจหาย ไข่วคว้า อนิจจาคง

จะตายได้ ตายดื้อ ฤา ตายด่วน                                     ตายไม่ควร ล้วนมีได้ คือตายหลง

จิตไม่ปลง ไร้สุข ต้องทุกข์ทรง                                                 สั่งกายส่ง ให้อยู่ได้ ตายทั้งเป็น

ยอมตายได้ คือแก่น แห่งความจบ                                จะได้พบ สุดแห่งทุกข์ สงสารเห็น

จะได้ยล บรมสุข พ้นลำเค็ญ                                                     จะได้เฟ้น ความรัก ประจักษ์งาน

ยอมรับตาย ได้สติ ผลิดอกผล                                      ใครได้ยล รู้ได้ ใจสมาน

ไม่ดิ้นรน ทะยานอยาก ให้ยากนาน                                           จิตไม่พาล ไม่โทษ โกรธกันตาย

จะตายได้ ตายดี ฤา ตายสูง                                          ต้องร่วมจูง ใจมิตร จิตสหาย

สหวิชา ชีพพร้อม ร่วมคลี่คลาย                                                ให้ทุกฝ่าย เห็นตรง ได้ปลงตน

ไม่เร่าร้อน ฤา เศร้าหมอง สนองตอบ                            จิตรอบคอบ ครวญคิด สติฝน

ยอมรับร่วม ผู้ป่วยญาติ แลปราชญ์ชน                                      ได้หลุดพ้น วัฏฏะนี้ ชีวาภิบาล

……………………………………………………………………………………

Kübler Ross เล่ารู้                   อารมณ์

Lost ล่วง ฤาตรอมตรม                                              หม่นเศร้า

เราต่างร่วมเชยชม                                  stage ผ่าน กันแฮ

ห้าด่านจริงนะเจ้า                                             ใคร่รู้ ดูกัน

หนึ่ง deny หน่ายนั้น                                          ความจริง

สองนี่พลันโกรธอิง                                                  แง่อ้าง

สามยอมแต่แอบจริง-                                                 จังอยู่ ไป่พอ

สี่เหี่ยวใจเศร้าค้าง                                            ห่างร้าง เรี่ยวแรง

  ห้าวางได้ไม่ท้อ                                       ยอมใจ โดยดี

หากแต่แปลงเปลี่ยนไป                                              ใช่รู้

จิตข้ามต่าง stepไว                                                ยากยิ่ง ยืนยัน

จำเผื่ออนิจจังตู้                               ว่าไว้ ให้ปลง

  ยอมตายนั้นหมั่นให้                                เผื่อใจ เลยแม่

ยอมเมื่อกาลบอกไป                                                 เชื่อไว้

ยอมยื้ออย่างเยื่อใย                                                    ยิ่งยุ่ง ยากยาว

ยอมเยี่ยงธรรมชาติไซร้                            แซ่ซ้อง ส่งสวรรค์

 

                                                                           …เอาทุกข์ออก

                                                             … เอาสุขให้

                                            …เอาใจว่าง

Bio: ข้าพเจ้าเคยร่วมนำเสนอผลงาน APHC 2015 ณ เมืองไทเป ประเทศไต้หวัน Poster เรื่อง Meditated Acupuncture in Palliative Care ระหว่างวันที่ 30 เมษายน ถึง 3 พฤษภาคม พ.ศ.2558 ไม่ได้ออกเที่ยวชมภูมิประเทศและเมืองตามคณะผู้ร่วมประชุมท่านอื่นๆที่มาร่วมงานด้วยกัน ให้ความสำคัญกับการอยู่เฝ้านำเสนอผลงานคอยตอบคำถามกรรมการ โดยแม้ว่าไม่ได้รางวัลใดๆ แต่มีความสุขมากๆที่ได้มีโอกาสแบ่งปันประสบการณ์ในครั้งนั้นอย่างไม่รู้สึกเหน็ดเหนื่อย และคิดขึ้นมาก็มีความรู้สึกดีๆทุกครั้ง และงานส่วนตัวในปัจจุบันที่ทำหน้าที่ดูแลผู้ป่วยใช้หลักการดูแลแบบองค์รวมในงานการดูแลแบบประคับประคองได้อย่างราบรื่น

ใบไม้แห้งตาย..ร่วงหล่นตามกาลเวลา…………

ใส่ปุ๋ย พรวนดิน ดีสักเพียงใดไม่อาจยื้อได้

เอาเชือกฝืนผูกไว้กลับไม่ชวนมอง…………..

สู้ให้ปลิดปลิว..ลอยล่อง ..สง่างาม…………….

หล่นลงสู่พื้น….เป็นปุ๋ยในดิน……………………

                         เปรียบเหมือนความตายถูกกำหนดไว้

                         เกิดหนึ่งตายหนึ่งไม่อาจเลี่ยงได้………..

                        ไม่อยากพูดถึง (ความตาย)….. แต่ต้องมาถึง….

                        เตรียมตัวให้พร้อม…….ชีวิตสุดท้ายที่อยากเป็น

                        เลือกไว้ตามคิด.. สุดท้ายตายดี……………

Bio: ผู้แต่งบทกลอน ปัจจุบันตำแหน่งพยาบาลวิชาชีพชำนาญการ ปฏิบัติงานกลุ่มงานควบคุมโรคไม่ติดต่อ สุขภาพจิตและยาเสพติด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ ได้รับผิดชอบงานเป็น Project manager งาน Palliative care มีหน้าที่วางแผน ควบคุม กำกับติดตาม นิเทศ งานโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดเชียงใหม่ ที่อยู่ในความรับผิดชอบของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ ตลอดจนประสานงานกับหน่วยงาน Palliative care ในภาคีเครือข่ายต่าง ๆ

เมื่อเดินถึงสุดทางของชีวา                     ก่อนมอดม้วยมรณาพาดับขันธ์

จะมีศาสตร์แขนงไหนสิ่งใดกัน                   ช่วยปลดพันธนาให้ดั่งใจปอง

ศาสตร์ที่ว่าเรียก Palliative                       ให้ลับชีพสงบใจไร้เศร้าหมอง

ทุกข์กายช่วยปัดเป่าประคับประคอง                  ก่อนตายต้องเบาใจไร้กังวล

 

ดูแลแบบองค์รวมร่วมทุกฝ่าย                          มีเครือข่ายประสานงานเกิดผล

เตรียมครอบครัวเครือญาติและชุมชน               ให้ทุกคนรอบข้างปล่อยวางใจ

ช่วยวางแผนการจากไปไว้ล่วงหน้า                  ใช้เมตตากรุณาเป็นหลักใหญ่

คงศักดิ์ศรีของมนุษย์ก่อนจากไป          ดูแลใจกายความคิดจิตวิญญาณ์

                                                                                      

เริ่มสร้างจากความรู้สู่ทุกชน                          พร้อมดูแลใจคนจิตอาสา

ให้เรื่องตายเอ่ยได้เป็นธรรมดา             แลรักษาใช่เร่งลับดับชีพกัน                                              

การรักษาดูแลประคับประคอง                        เข้ามาเปลี่ยนมุมมองประเทศฉัน

จึ่งสุขล้นในงานทุกทุกวัน                         คนไข้นั้นช่วยเกิดหวังพลังใจ

Bio: ขณะนี้ข้าพเจ้าปฏิบัติงานที่ศูนย์ดูแลประคับประคอง กรุณา พีร์ คำทอน โรงพยาบาลร้อยเอ็ด ทำหน้าที่ตรวจรักษาผู้ป่วยนอก รับปรึกษาผู้ป่วยในตามแผนกต่างๆ อยู่เวรนอกเวลาราชการ และได้นำวิชาจิตเวชเข้ามาร่วมดูแลผู้ป่วยทั้งครอบครัวทั้งช่วงก่อนและหลังการตายของผู้ป่วย รวมถึงดูแลภาวะหมดไฟในคนทำงาน ด้านวิชาการทดลองนำร่องด้านเรียนการสอนนิสิตแพทย์ และทำงานวิจัยด้านการดูแลแบบประคับประคองซึ่งจะดำเนินการวิจัยในเรื่องเกี่ยวกับ Telemedicine ศาสนา และโรคทาง จิตเวชอื่นๆต่อไป นอกจากนี้ยังมีโอกาสร่วมสอนหลักสูตรพยาบาลการดูแลแบบประคับประคองจากศูนย์การุณรักษ์ โรงพยาบาล ศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น การทำงานด้านนี้ทำให้มีความสุขทุกครั้งที่ได้พูดคุยกับผู้ป่วยและครอบครัว ได้พบเจอกับเพื่อนร่วมงาน เครือข่ายและจิตอาสาทั้งหลาย เกิดความภูมิใจในงานและมีความสุขในการมาทำงานทุกๆวัน

Bio: ปัจจุบนั รับราชการเป็นพยาบาลวิชาชีพชานาญการ ประจาหอผปู้ ่วยหนกั กุมารเวชกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์ อาเภอแม่ริม จงั หวดั เชียงใหม่ เป็นจิตอาสาช่วยดูแลผปู้ ่วยทารกและเดก็ ทุกๆระยะใหC้ are giverหลกั มีความพร้อมและศกั ยภาพในการกลบั นาผปู้ ่วยไปดูแลต่อที่บา้ น โดยเฉพาะLong Term Careและระยะทา้ ย ให้คาปรึกษาผรู้ ับบริการท้งั ภายในและภายนอกทางLineตลอด24ชวั่ โมง เพอื่ คุณภาพชีวิต ท่ีดีของครอบครัวต่อไป

เมื่อเวลา ผนั เปล่ียน ทุกค่าเชา้              บางเร่ืองราว เกิดข้ึน ใหส้ ดใส

แต่ทุกสิ่ง ผา่ นมา แลว้ ผา่ นไป             ยอ้ นไม่ได้ กฏเกณฑ์ ไม่เก้ือกลู

สุขกบั ทุกข์ต่างกนั แค่ความคิด            ใหล้ ิขิตชีวติ น้ีก่อนชีพสูญ

    พอถึงคราว เขา้ ใจ ไม่อาดูรย์           สุขเพิม่ พนู อยไู่ ม่ห่าง หากเลือกมอง 

Bio: จากประสบการณ์การทางานของขา้พเจา้3ปีในงานโรงพยาบาลระดบัมหาวทิยาลยัท่ีผปู้่วยต่าง มาตามหาปาฏิหาริย์บุคลากรการแพทยถ์ูกกดดนัดว้ยความหวงัของผปู้่วยและครอบครัวพบวา่ยงัมีความเขา้ใจ ผดิในการเขา้รับการรักษาตวัอยมู่ากเนื่องจากเทคโนโลยีทางการแพทยท์ี่มี
ววิ ฒั นาการกา้ วไกลไปมาก จนทาใหม้ ีการรักษาที่ดีข้ึน จนทาใหล้ ืมถึงฏกธรรมชาติที่แมจ้ ะมีการรักษาอยา่ ง หลากหลายวธิ ีเพื่อใหห้ ายขาดจากโรคแต่ความเป็นจริงคือการย้อื ชีวิตของผปู้ ่วยเพื่อตอ้ งการตอบสนองความ ตอ้ งการของคนในครอบครัว ท้งั ทีทุกคนมีสิทธิในการเลือกในทุก ๆ เรื่อง
การอธิบายวา่ที่จริงแลว้ความสุขกบัความทุกขอ์ยทู่ี่เราจะเลือกวา่จะทาอะไรบา้งจึงเป็นสิ่งท่ีขา้พเจา้ อยากส่ือสารใหทุ้กคนเห็นภาพและความซบัซอ้นของงานท่ีตอ้งอาศยัองคค์วามรู้ท้งัศาสตร์และศิลป์ที่จะช่วย ประคบั ประคองคนไข้ครอบครัวและเพื่อนร่วมงานไปพร้อมกนั งานน้ีจึงเป็นโอกาสดีที่ขา้ พเจา้ จะอธิบายสิ่งที่ ทาไดช้ ดั เจนมากข้ึน